Księga gości

Zygmunt Buller

Urodził się 14 kwietnia 1899 r. w Dębinie pod Bobrownikami (obecnie Pole Bobrownickie). Był z kolei ósmym z  dziesięciorga dzieci Jana Bullera i Anastazji z domu Baranowicz. Przed wybuchem I wojny światowej skończył rosyjską, trzy klasową szkołę początkową w Bobrownikach. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę, w 1919 r. powołany do wojska. Walczył w wojnie polsko – bolszewickiej na froncie ukraińskim w latach 1919 – 1921 w szeregach 51 pułku Strzelców Kresowych. Był ranny, zwolniony ze służby w stopniu starszego strzelca. W 1924 r. zawarł związek małżeński z Zofią Pomorską i zamieszkał z żoną w Bobrownikach. Jako właściciel łodzi pracował na Wiśle przy wydobywaniu kamieni i piasku oraz jako podwykonawca toruńskiego oddziału Zarządu Dróg Wodnych. Był ojcem pięciorga dzieci: Alfredy, Jerzego (zmarł w dzieciństwie), Kazimierza, Stefanii i Krystyny. Po wybuchu wojny we wrześniu 1939 r. został powołany wraz z innymi mieszkańcami osady do służby pomocniczej Policji Państwowej i brał udział w internowaniu kolonistów niemieckich z Bobrownik i okolic. Fakt ten był przyczyną wydarzeń z początku października 1939 roku kiedy to policja z Lipna wyłapała wszystkich uczestników wrześniowej akcji z wyjątkiem dwóch osób w tym Zygmunta Bullera za którym rozesłano listy gończe. Aresztowanych osiemnastu bobrowniczan jeszcze tego samego miesiąca rozstrzelano w lasach pod Karnkowem.

 

Zygmunt Buller początkowo ukrywał się przed aresztowaniem w okolicy Bobrownik a następnie we Włocławku. Na pierwszych miesiącach 1940 r. przeszedł nielegalnie do Generalnej Guberni, do Warszawy. Zamieszkał tam na ulicy Solec na warszawskim Powiślu u rodziny i podjął pracę w Zakładzie Oczyszczania Miasta ukrywając tożsamość pod fałszywym imieniem i nazwiskiem Stefan Krysiak. Jego żonie proponowano przystąpienie do niemieckiej listy narodowościowej (Eingedeutsche) co miało spowodować powrót męża. Po odmowie cała rodzina została wysiedlona ze swojego domu w Bobrownikach, który został przydzielony niemieckiej rodzinie. Najstarsza córka Alfreda i syn Kazimierz skierowani zostali do pracy przymusowej w okolicznych, niemieckich gospodarstwach rolnych.

 

Kennkarta (dowód tożsamości) Zygmunta Bullera z okresu jego ukrywania się w Warszawie

 

W Warszawie był aktywnym członkiem podziemia (Armia Krajowa). Krótko przed powstaniem warszawskim zagrożony aresztowaniem opuszcza stolicę. Po wyzwoleniu w styczniu 1945 r. powiatu lipnowskiego wraca do domu. Po powrocie organizował straż obywatelską w Bobrownikach, z której wystąpił po powstaniu posterunku Milicji Obywatelskiej. W tym samym roku otrzymał z reformy rolnej gospodarstwo rolne we wsi Bógpomóż Nowy. Jesienią 1945 r. w wyborach samorządowych otrzymał mandat radnego Gminnej Rady Narodowej, której członkowie wybrali go na jej przewodniczącego. Był jednym z inicjatorów ekshumacji zwłok i pochowania w Bobrownikach rozstrzelanych przez hitlerowców w Radomicach w październiku 1939 r. bobrowniczan. W roku 1946 został wybrany do zarządu bobrownickiej Ochotniczej Straży Pożarnej, w którego składzie pozostawał do 1951 r. Członkiem GRN i jej przewodniczącym był do 1948 r. kiedy to w wyniku zakulisowych działań Komitetu Powiatowego PPR i Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Lipnie jako osoba niepewna politycznie usunięty został początkowo z funkcji przewodniczącego GRN a następnie z członkostwa w gminnej radzie. Rok później pod pretekstem wypowiedzi antypaństwowych został aresztowany i skazany na dziesięć miesięcy pozbawienia wolności.

 

Mimo tego doświadczenia po zwolnieniu z więzienia nie zaprzestał działalności społecznej. Był aktywnym działaczem Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Bobrowniach będąc okresowo jej prezesem. Społecznikiem pozostał aż do samej śmierci, która nastąpiła w 1969 r. opiekując się najuboższymi mieszkańcami gminy bobrownickiej poprzez sprawowanie obowiązków opiekuna społecznego. Pochowany jest na cmentarzu parafialnym w Bobrownikach.